Yıllara Sari İnşaat İşlerinde Stopaj ve Vergilendirme [2026]
Yıllara sari inşaat işlerinde stopaj 2026: %5 oran, KDV hariç matrah, geçici vergi yok, kesilen verginin mahsup ve iadesi. Mevzuat dayanağı ve örnekle.
Yıllara sari inşaat işi, birden fazla takvim yılına yayılan ve taahhüde bağlı olarak yürütülen inşaat veya onarım işidir. Bu işlerde her hakediş ödemesinden %5 oranında gelir veya kurumlar vergisi stopajı kesilir; kazanç ise her yıl değil, işin bittiği yıl tek seferde beyan edilir. Stopaj, doğrudan yüklenicinin eline geçen net tutarı ve nakit akışını etkilediği için hakediş kesintilerinin en kritik kalemlerinden biridir.
Bu rehberde yıllara sari inşaat işinin hangi şartlarda doğduğunu, stopaj oranını ve matrahını, geçici vergi muafiyetini, kesilen verginin mahsup ve iadesini 2026 mevzuatı ve adım adım hesaplama örneğiyle ele alıyoruz.
Yıllara Sari İnşaat İşi Nedir?
Yıllara sari (yıllara yaygın) inşaat ve onarım işi, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 42. maddesinde düzenlenir. Maddeye göre birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde kâr veya zarar, işin bittiği yıl kesin olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak ilgili yılın beyannamesinde gösterilir.
Bu rejimin amacı, yıllara yayılan bir taahhüdün gerçek kazancını ancak iş bitince ölçülebileceği gerçeğine dayanır. İş sürerken yapılan hakedişler kazanç değil, henüz kesinleşmemiş hasılattır. Bu nedenle ara yıllarda kazanç beyan edilmez; bunun yerine her ödemeden peşin vergi niteliğinde stopaj kesilir ve iş bitince hesap kapatılır.
Bir İş Hangi Şartlarda Yıllara Sari Sayılır?
Bir işin yıllara sari sayılması için aşağıdaki üç şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir. Şartlardan biri eksikse iş bu rejime girmez ve stopaj uygulanmaz.
- İnşaat veya onarım işi olmalı: Bina, yol, köprü, baraj, tünel veya altyapı gibi bir yapı meydana getirme ya da yapının özüne yönelik esaslı onarım söz konusu olmalıdır. Salt malzeme teslimi veya rutin bakım bu kapsama girmez; dekapaj işleri ise kanun gereği inşaat sayılır.
- Taahhüde bağlı, başkası hesabına yapılmalı: Yüklenici, belirli bir bedel karşılığında işi bitirmeyi sözleşmeyle taahhüt etmelidir. Bu şart, müteahhidin kendi nam ve hesabına yaptığı yap-sat inşaatı kapsam dışında bırakır; yap-sat, emtia imalatı gibi her yıl genel hükümlere göre vergilenir.
- Birden fazla takvim yılına sirayet etmeli: İş bir takvim yılında başlayıp başka bir takvim yılında bitmelidir. Ölçü süre değil, takvim yılı geçişidir.
Bu son şart sık karıştırılır. On dört ay süren ama aynı yıl içinde başlayıp biten bir iş yıllara sari sayılmaz; buna karşılık 20 Aralık'ta başlayıp 10 Ocak'ta biten iki aylık bir iş yıllara saridir. Aynı takvim yılında başlayıp biten işte kâr o yıl kesinleştiği için stopaj da yapılmaz.
Başlangıçta tek yıl öngörülen bir iş sonradan ertesi yıla sarkarsa, iş yıllara sari hale geldiği tarihten itibaren stopaja tabi olur. Bu durumda stopaj geçmişe dönük uygulanmaz, sarkmanın belirginleştiği tarihten sonraki hakedişlere uygulanır.
Yıllara Sari İnşaat İşinde Stopaj Oranı (2026)
Yıllara sari inşaat işi hakedişlerinden kesilen gelir/kurumlar vergisi stopaj oranı 2026 itibarıyla %5'tir. Bu oran, 3491 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile (4 Şubat 2021 tarihli Resmî Gazete) belirlenmiş ve 1 Mart 2021 tarihinden itibaren yapılan hakediş ödemelerine uygulanmaya başlamıştır. Belirleyici olan sözleşme tarihi değil, ödemenin (hakedişin) yapıldığı tarihtir.
Oranın yasal dayanağı, ödeme yapılan tarafın niteliğine göre üç ayrı maddede yer alır ve her üçünde de oran eşittir:
| Mükellef türü | Dayanak | Oran |
|---|---|---|
| Tam mükellef gerçek kişi | GVK md. 94/3 | %5 |
| Tam mükellef kurum | KVK md. 15/1-a | %5 |
| Dar mükellef kurum | KVK md. 30/1-a | %5 |
Bir istisna vardır: demiryolu, tramvay, metro ve şehir içi raylı ulaşım sistemleri ile gemi inşa ve onarım işlerinde oran %1'e indirilmiştir (9707 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 1 Nisan 2025'ten itibaren). Bunların dışındaki bina, yol, köprü gibi genel inşaat işlerinde %5 oranı geçerlidir.
Stopaj Hangi Tutar Üzerinden Hesaplanır?
Stopaj, hakedişin brüt (gayrisafi) tutarı üzerinden hesaplanır. Matrahla ilgili dört nokta nettir:
- KDV hariç tutardır. Stopaj matrahına hesaplanan KDV eklenmez; matrah, hakediş raporundaki KDV hariç istihkak bedeline eşittir. Bu yönüyle damga vergisi matrahıyla aynı mantığı taşır.
- Fiyat farkı dahildir. Sözleşme gereği ödenen fiyat farkları taahhüdün konusuna girdiği için stopaja tabidir. Döviz cinsi hakedişlerde oluşan kur farkları da matraha dahildir.
- Avans dahildir. Kanun lafzı "avans olarak ödenenler dahil" der ve ödeme "nakden veya hesaben" gerçekleştiğinde stopaj doğar. Avans ileride hakedişten mahsup edilirken aynı tutar üzerinden ikinci kez stopaj alınmaz.
- Gecikme zammı hariçtir. Ödemenin geç yapılması nedeniyle ortaya çıkan gecikme zammı, taahhüdün konusuna girmediği için stopaj matrahına alınmaz.
Yıllara Sari İşte Geçici Vergi Ödenir mi?
Hayır. Yıllara sari inşaat işinden elde edilen kazanç için geçici vergi ödenmez. Bunun açık yasal dayanağı GVK mükerrer 120. maddedir: 42. madde kapsamına giren kazançlar geçici vergi matrahına dahil edilmez.
Gerekçe, rejimin kendi mantığıdır: kâr veya zarar ancak işin bittiği yıl kesinleştiğinden, ara dönemlerde geçici vergiye esas bir kazanç henüz oluşmamıştır. Mükellef hem yıllara sari iş hem de yıl içinde biten başka bir ticari iş yapıyorsa, yalnızca yıllara sari kısmın kazancı geçici vergi dışındadır; diğer işlerin kazancı normal şekilde geçici vergiye tabidir.
Stopajı Kim Keser?
Stopajı yüklenici değil, ödemeyi yapan (işi yaptıran) vergi sorumlusu keser ve vergi dairesine yatırır. Ancak bunu herkes yapmaz; yalnızca GVK 94. maddenin ilk fıkrasında sayılanların yaptığı ödemeler stopaja tabidir. Bu liste kamu idarelerini, ticaret şirketlerini, iş ortaklıklarını, kooperatifleri, dernek ve vakıfların iktisadi işletmelerini ve gerçek usulde vergilenen ticaret ile serbest meslek erbabını kapsar.
Listede yer almayanların yaptığı ödemelerden stopaj kesilmez. Örneğin evini bir müteahhide yaptıran nihai tüketici gerçek kişi, basit usul mükellef veya vergiden muaf esnaf stopaj sorumlusu değildir. Bu durumda iş yıllara sari olsa bile stopaj kesilmez; kazanç yine 42. maddeye göre işin bittiği yıl beyan edilir, sadece mahsup edilecek bir stopaj oluşmaz.
Stopajı kesmesi gerekirken kesmeyen veya eksik kesen sorumlu, Vergi Usul Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca verginin tam olarak kesilip ödenmesinden sorumludur; eksik vergi, cezası ve gecikme faiziyle birlikte sorumludan istenir.
İşin Başlangıç ve Bitiş Tarihi Nasıl Belirlenir?
Hangi hakedişin yıllara sari rejime gireceğini ve kazancın hangi yıl beyan edileceğini, işin başlangıç ve bitiş tarihleri belirler. Bitiş tarihi GVK 44. maddede tanımlanmıştır.
Geçici ve kesin kabul usulüne tabi işlerde bitiş tarihi, geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarihtir. Bu nokta kritiktir: tutanağın sahada düzenlendiği tarih değil, idarenin onayladığı tarih esas alınır. Düzenleme ve onay farklı yıllara denk gelebilir; bu durumda onay tarihi belirleyici olur. Diğer hallerde işin fiilen tamamlandığı veya bırakıldığı tarih bitiş kabul edilir. Geçici ve kesin kabul süreçleri bu tarihi doğrudan etkiler.
Başlangıç tarihi kanunda ayrıca tanımlanmamıştır; uygulamada öncelik sırasıyla yer teslim tutanağının tarihi, sözleşmede belirtilen işe başlama tarihi veya sözleşmenin imza tarihi esas alınır. Bitiş tarihinden (geçici kabul onayından) sonra bu işle ilgili yapılan giderler ve elde edilen hasılat artık yıllara sari kazanca girmez; ilgili yılın normal ticari kâr-zararına dahil edilir ve bunlardan stopaj kesilmez.
Kesilen Stopaj Ne Olur? Mahsup ve İade
İş süresince kesilen stopajlar yüklenici için kaybolmaz; peşin ödenmiş vergi niteliğindedir. İşin bittiği yıl kazanç tek beyannameyle (gerçek kişide yıllık gelir vergisi, kurumda kurumlar vergisi) beyan edilir ve iş boyunca biriken stopajların tamamı, beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir. Mahsubun dayanağı gerçek kişilerde GVK 121, kurumlarda KVK 34. maddedir. İş bitmeden ara yıllarda mahsup yapılamaz.
Kesilen stopaj, hesaplanan vergiden fazlaysa aradaki fark mükellefe iade edilir. İade, diğer vergi borçlarına mahsup yoluyla veya nakden alınabilir. 2026 yılı için nakden iade hadleri şöyledir:
| İade tutarı | Aranan belge |
|---|---|
| 426.000 TL'ye kadar | İnceleme raporu ve teminat aranmaz (dilekçe ve belgelerle) |
| 426.000 – 4.266.000 TL | YMM tam tasdik raporu |
| 4.266.000 TL üzeri | Vergi inceleme raporu |
İade süreci GEKSİS üzerinden elektronik yürür; ön koşul, gelirin beyannamede gösterilmesi ve tevkifatın sorumlu tarafça muhtasar beyannameyle beyan edilip ödenmiş olmasıdır. Bu had tutarları her yıl yeniden değerleme ile değiştiği için işlem öncesi güncel rakam teyit edilmelidir.
Yıllara Sari İnşaat Stopajı Nasıl Hesaplanır?
Stopajın kendisi basit bir çarpımdır. KDV hariç 1.000.000 TL'lik bir hakediş için stopaj:
1.000.000 TL × %5 = 50.000 TL stopaj
Gerçek bir hakedişte stopaj tek başına kesilmez; KDV, damga vergisi ve (şartları varsa) KDV tevkifatıyla birlikte hesaplanır. Aşağıdaki tablo, 1.000.000 TL KDV hariç istihkakı olan bir kamu yapım işinde tüm vergisel kesintileri ve yüklenicinin eline geçen net tutarı gösterir:
| Kalem | Matrah | Oran | Tutar |
|---|---|---|---|
| İstihkak (KDV hariç) | — | — | 1.000.000 TL |
| (+) Hesaplanan KDV | 1.000.000 | %20 | +200.000 TL |
| Brüt fatura | 1.200.000 TL | ||
| (−) Gelir/kurumlar stopajı | 1.000.000 | %5 | −50.000 TL |
| (−) KDV tevkifatı | 200.000 | 4/10 | −80.000 TL |
| (−) Damga vergisi | 1.000.000 | binde 9,48 | −9.480 TL |
| Yükleniciye net | 1.060.520 TL |
Dikkat edilmesi gereken üç ayrım var: stopaj ve damga vergisi KDV hariç tutardan, KDV tevkifatı ise yalnızca hesaplanan KDV tutarından hesaplanır. KDV tevkifatı (4/10) her işte uygulanmaz; sadece belirlenmiş alıcılara (kamu, belediye, KİT vb.) yapılan ve KDV dahil bedeli 5.000.000 TL'yi aşan yapım işlerinde devreye girer. Yukarıdaki tablo bu eşiği aşan bir kamu işi varsayımıyla düzenlenmiştir.
Bu örnekteki net tutar, sitemizin hakediş hesaplama aracının ürettiği sonuçla birebir aynıdır. Teminat kesintisi ve avans mahsubu gibi vergi dışı kalemler de eklenince yüklenicinin nihai eline geçen tutar değişir; bunlar vergi olmadığı için yukarıdaki tabloya dahil edilmemiştir.
Yıllara Sari İş ile Yıl İçinde Biten İşin Farkı
İki rejim arasındaki fark, hem verginin türünü hem de zamanlamasını değiştirir:
| Konu | Yıllara sari iş (GVK 42) | Yıl içinde biten iş |
|---|---|---|
| Kâr/zarar | İşin bittiği yıl kesinleşir, tamamı o yılın geliri | Her yıl ayrı tespit edilir |
| Hakedişten stopaj | Var (%5 veya %1) | Yok |
| Geçici vergi | Yok | Var |
| Stopajın akıbeti | Bittiği yıl mahsup, fazlası iade | — |
Sık Yapılan Hatalar
- Süreyi takvim yılıyla karıştırmak: İşin yıllara sari olup olmadığını süre değil, takvim yılı geçişi belirler. On dört aylık ama aynı yıl içindeki iş sari değildir.
- Stopajı KDV dahil tutardan hesaplamak: Matrah her zaman KDV hariçtir. KDV dahil tutardan hesaplamak vergiyi fazla gösterir.
- Yıllara sari işte geçici vergi ödemek: Bu kazanç geçici vergi dışıdır; sehven ödenen geçici vergi sonradan düzeltme gerektirir.
- Bitiş tarihini fiili bitişle eşitlemek: Bitiş, geçici kabulün idarece onaylandığı tarihtir. Yanlış yıl, kazancın yanlış dönemde beyanına yol açar.
- Stopajı gider sanmak: Kesilen stopaj bir maliyet değil, yıl sonunda mahsup edilecek peşin vergidir; fazlası iade alınır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yıllara sari inşaat işinde stopaj oranı 2026'da yüzde kaç?
Genel inşaat ve onarım işlerinde %5'tir. Demiryolu, metro, tramvay gibi raylı sistem işleri ile gemi inşa ve onarım işlerinde ise oran %1'dir.
Stopaj KDV dahil tutardan mı hesaplanır?
Hayır. Stopaj her zaman KDV hariç istihkak bedeli üzerinden hesaplanır. Fiyat farkı bu matraha dahildir, gecikme zammı dahil değildir.
Yıllara sari işte geçici vergi ödenir mi?
Ödenmez. GVK mükerrer 120. maddeye göre 42. madde kapsamındaki kazançlar geçici vergi matrahına dahil edilmez. Kazanç yalnızca işin bittiği yıl beyan edilir.
Aynı yıl içinde başlayıp biten iş yıllara sari sayılır mı?
Sayılmaz. Yıllara sari olmanın şartı işin birden fazla takvim yılına yayılmasıdır. Aynı yıl başlayıp biten işte kâr o yıl kesinleşir ve hakedişten stopaj kesilmez.
Kesilen stopaj geri alınabilir mi?
Evet. İşin bittiği yıl beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir. Kesilen stopaj hesaplanan vergiden fazlaysa fark, mahsup yoluyla veya nakden iade alınır.
Stopajı yüklenici mi keser?
Hayır. Stopajı ödemeyi yapan vergi sorumlusu (idare veya GVK 94'te sayılan kurum/kişi) keser ve vergi dairesine yatırır. Yüklenici bu tutarı yıl sonunda mahsup eder.
İşin bitiş tarihi neye göre belirlenir?
Geçici ve kesin kabule tabi işlerde bitiş, geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarihtir. Bu tarih, kazancın hangi yıl beyan edileceğini belirler.
Sonraki Adım
Yıllara sari inşaat işinde stopaj, hakediş hesabının en çok yanlış anlaşılan kalemidir. Oranı (%5) basit görünse de matrahın doğru kurulması, geçici vergi muafiyeti ve yıl sonu mahsup-iade süreci işin mali yükünü doğrudan belirler. Stopajı bir gider değil, geri alınacak peşin vergi olarak takip etmek nakit akışı planlaması açısından önemlidir.
Hakedişinizdeki stopajı, KDV tevkifatını, damga vergisini ve diğer tüm kesintileri tek ekranda otomatik hesaplamak için ücretsiz hakediş aracımızı kullanın — verileriniz tarayıcınızda kalır, hiçbir yere gönderilmez.