Excel'de Hakediş Nasıl Hesaplanır? Şablon, Formül ve Örnek [2026]

Excel'de Hakediş Hesaplamanın Mantığı

Her hakediş aynı zinciri izler: imalat miktarını birim fiyatla çarpıp tutarı bulmak, bu tutarı işin başından beri toplam (kümülatif) tutara eklemek, önceki hakedişi düşerek bu döneme ait kısmı ayırmak, KDV eklemek ve yasal kesintileri uygulayıp net ödenecek tutara ulaşmak. Excel bu zinciri birkaç sütun ve dört beş formülle kurmanıza izin verir.

Excel'in gücü, bir kez doğru kurduğunuz tabloyu her dönem yeniden kullanabilmenizdir. Zayıf yanı ise formüllerin görünmez olması: tek bir hücre kaydığında ya da yanlış orana bağlandığında hata sessizce büyür. Bu yüzden tabloyu mantığını anlayarak kurmak, hazır bir dosyayı kopyalamaktan daha güvenlidir.

Adım 1 — İş Kalemi Tablosunu Kurun

Hakedişin gövdesi iş kalemleri tablosudur. Bir TBF (teklif birim fiyatlı) sözleşmede her satır bir iş kalemini temsil eder. Şu sütunları açın:

• A: Poz numarası
• B: İş kaleminin tanımı
• C: Birim (m³, m², ton, adet)
• D: Sözleşme birim fiyatı (TL)
• E: Bu dönem yapılan miktar
• F: Bu döneme kadar toplam (kümülatif) miktar
• G: Bu dönem tutarı

G sütunundaki tutar formülü basittir:

G2 = =YUVARLA(E2*D2;2)

Birim fiyatı (D sütunu) tüm satırlarda sabit bir hücreye bağlayacaksanız mutlak referans kullanın ($D$2). Formülü aşağı kopyaladığınızda kayma olmaması için bu kural kritiktir; en sık yapılan hatalardan biri buradan doğar.

Adım 2 — Kümülatif ve Dönem Tutarını Ayırın

Hakediş her zaman işin başından beri toplam üzerinden kurulur, sonra önceki hakediş düşülür. Tablonun altında üç satır açın:

Kümülatif tutar   = =TOPLA(G2:G20)
Önceki hakediş   = (geçen dönemin kümülatif tutarı, elle girilir)
Bu dönem tutarı = =Kümülatif − Önceki

Bu ayrım götürü bedel (ATGB) işlerde de aynıdır; tek fark, miktar yerine pursantaj (ilerleme yüzdesi) üzerinden gitmenizdir. ATGB için satır tutarı sözleşme bedeli × dönem pursantajı olur. İki sözleşme türünün hakediş farkları için ATGB, TBF ve karma sözleşme karşılaştırmasına bakabilirsiniz.

Adım 3 — KDV ve Kesinti Formülleri

Net ödenecek tutar, dönem tutarına KDV eklenip yasal kesintiler düşülerek bulunur. Kesinti oranlarını ayrı hücrelerde tutun ki mevzuat değiştiğinde tek yerden güncelleyebilesiniz. Bu dönem tutarının H2 hücresinde olduğunu varsayalım:

KDV (%20)        = =YUVARLA(H2*0,20;2)
Damga vergisi   = =YUVARLA(H2*0,00948;2)  ← KDV hariç tutar
Stopaj (%5)     = =YUVARLA(H2*0,05;2)  ← yalnızca yıllara sari işte
KDV tevkifatı   = =YUVARLA(KDV*4/10;2)
Geçici kabul    = =YUVARLA(H2*0,05;2)  ← TBF %5, ATGB %3

Bu formüllerde gizli üç mevzuat kuralı var ve üçü de yanlış uygulanmaya çok açık:

• Damga vergisi KDV hariç tutar üzerinden hesaplanır. Binde 9,48 oranı, işin bedeline uygulanır; KDV matraha dahil edilmez. KDV dahil tutardan hesaplamak ödemeyi fazla kestirir ve yüklenici aleyhine sonuç doğurur.
• Gelir/kurumlar vergisi stopajı yalnızca yıllara sari işlerde kesilir. Birden fazla takvim yılına yayılan inşaat ve onarım işlerinde istihkaklardan %5 kesilir. Tek yılda başlayıp biten işlerde bu kesinti yapılmaz; her hakedişe otomatik %5 stopaj koymak yaygın bir hatadır.
• KDV tevkifatı 4/10'dur ve bir eşik vardır. Yapım işlerinde tevkifat oranı 3/10'dan 4/10'a çıkarıldı. Tevkifat, KDV dahil bedeli belirli bir tutarın üzerindeki işlemlere uygulanır; küçük işlerde uygulanmayabilir.

Oranların tam listesi ve hangisinin ne zaman iade alındığı için Hakediş Kesintileri Rehberi 2026 ayrıntılı bir kaynaktır. KDV tevkifatının fatura tarafı için KDV Tevkifatı: Yapım İşlerinde Uygulama yazısına bakın.

Sayısal Örnek: Üç İş Kalemli Hakediş

Diyelim bu dönem üç iş kalemi gerçekleşti ve önceki hakedişlerin kümülatif tutarı 800.000 TL idi:

İş kalemi	Miktar	Birim fiyat	Tutar
Beton (m³)	120	2.500	300.000
Demir (ton)	18	25.000	450.000
Kalıp (m²)	500	300	150.000
Kümülatif toplam			900.000

Bu dönem tutarı = 900.000 − 800.000 = 100.000 TL. Bu işin yıllara sari ve TBF olduğunu varsayarak kesintileri uygulayalım:

• KDV (%20): 100.000 × 0,20 = 20.000 TL
• Damga vergisi (KDV hariç, binde 9,48): 100.000 × 0,00948 = 948 TL
• Gelir/kurumlar vergisi stopajı (%5): 100.000 × 0,05 = 5.000 TL
• Geçici kabul kesintisi (TBF %5): 100.000 × 0,05 = 5.000 TL

Brüt ödeme 100.000 + 20.000 KDV = 120.000 TL; bundan damga, stopaj ve geçici kabul kesintileri düşülür (KDV tevkifatı uygulanırsa KDV'nin 4/10'u idarece doğrudan vergi dairesine yatırılır). Net ödenecek tutar, kesintilerin toplamı çıkarıldıktan sonra kalan kısımdır. Tam bir dönem dönem örnek için Teklif Birim Fiyat Hakediş Örneği yazısı baştan sona bir hesabı gösterir.

Excel Şablonunda Sık Yapılan 5 Formül Hatası

Hakediş Excel'lerinde tekrar tekrar görülen hatalar bunlar:

• Mutlak referans ($) unutmak. Birim fiyat veya oran hücresini sabitlemeyince formülü aşağı kopyaladığınızda referans kayar ve tutarlar yanlış çıkar.
• Damga vergisini KDV dahil tutardan hesaplamak. En pahalı hata; matrahı yanlış aldığınız için her hakedişte tutar şişer.
• Yıllara sari olmayan işte stopaj kesmek. Tek yılda biten işte %5 stopaj koymak yükleniciden fazla kesinti yapar.
• Yuvarlama tutarsızlığı. Bazı hücreleri YUVARLA ile, bazılarını ham bırakınca kuruş farkları birikir ve icmal tutmaz.
• Kümülatifi elle güncellemek. Önceki hakediş tutarını yanlış kopyalamak tüm dönemi bozar; bu satırı ayrı ve net tutun.

Bu ve benzeri tuzakların tam listesi için Hakediş Hazırlarken En Sık Yapılan 10 Hata yazısına göz atın.

Avans Mahsubu ve Fiyat Farkını Tabloya Eklemek

Sözleşme başında avans aldıysanız, her hakedişte bu avansın bir kısmı mahsup edilir; yani brüt ödemeden düşülür. Excel'de avans mahsubunu ayrı bir satırda tutun: mahsup tutarı genellikle dönem tutarının sözleşmede belirlenen oranıyla çarpılarak bulunur.

Avans mahsubu = =YUVARLA(H2*avans_orani;2)

Avans mahsubunun nasıl planlandığını Avans Mahsubu Nasıl Hesaplanır? yazısı örnekle anlatıyor. Sözleşmede fiyat farkı öngörülmüşse, bu da ayrı bir satır olarak dönem tutarına eklenir ve TÜİK endekslerine bağlı bir formülle hesaplanır; Fiyat Farkı Hesaplama yazısı formülü adım adım gösterir. Bu iki kalemi tabloya doğru yerleştirmek, icmalin idarenin beklediği yapıya uymasını sağlar.

Excel'in Sınırları: Ne Zaman Araç Gerekir

Excel düşük hakediş hacmi olan ve tabloyu tanıyan ekipler için makul bir başlangıçtır. Ancak iş büyüdükçe üç sorun belirginleşir: formüller tek bir hücre kaymasıyla sessizce bozulur, oran değiştiğinde her dosyayı elle güncellemek gerekir ve idareye sunulacak biçimli bir PDF çıktısı için ayrı emek harcanır.

Bu noktada formülleri elle kurmak yerine, kesinti oranları mevzuata göre hazır gelen ve PDF çıktısını otomatik üreten bir araç işi hızlandırır. Excel'i tamamen bırakmak istemeyenler için bile, hesabı bir araçla doğrulayıp Excel'le karşılaştırmak hata payını düşürür. Yöntemler arasında nasıl seçim yapacağınızı Hakediş Hesaplama Yöntemleri: Excel mi, Online Araç mı? yazısı karşılaştırmalı olarak ele alıyor; Excel'den dijitale geçişin yol haritası ise Hakedişte Dijitalleşme yazısında.

Sıkça Sorulan Sorular

Excel'de hakediş hesaplamak güvenli mi?
Tablo doğru kurulduğunda güvenlidir, ancak formüllerin görünmez olması riski artırır. Tek bir hücre kayması ya da yanlış orana bağlanan bir kesinti, fark edilmeden tüm hakedişi bozabilir. Sonucu ikinci bir yöntemle doğrulamak en sağlam yaklaşımdır.

Damga vergisi KDV'li mi KDV'siz tutardan hesaplanır?
KDV hariç tutar üzerinden. Binde 9,48 oranı işin bedeline uygulanır; KDV damga vergisi matrahına dahil edilmez. Bu, Excel şablonlarında en sık yapılan hatadır.

Her hakedişten gelir vergisi stopajı kesilir mi?
Hayır. Stopaj yalnızca yıllara sari (birden fazla takvim yılına yayılan) inşaat ve onarım işlerinde, %5 oranıyla kesilir. Tek yılda başlayıp biten işlerde bu kesinti uygulanmaz.

Hazır bir Excel şablonu kullanmalı mıyım?
İnternetteki hazır şablonlar oranları güncel olmayabilir veya formülleri sizin sözleşme türünüze uymayabilir. Şablonu kendiniz kurmak ya da kullanmadan önce her formülü tek tek doğrulamak daha güvenlidir.

İlgili Rehberler

• Hakediş Hesaplama Yöntemleri: Excel mi, Online Araç mı? — Hangi yöntem size uygun, karar matrisi.
• Hakedişte Dijitalleşme — Excel'den dijital araca geçişin adım adım planı.
• Hakediş Kesintileri Rehberi 2026 — Tüm kesinti oranları ve hangisi iade alınır.
• Teklif Birim Fiyat Hakediş Örneği — Baştan sona dönem hesabı.
• Hakediş Hazırlarken En Sık Yapılan 10 Hata — Hesap öncesi kontrol listesi.