Teklif Birim Fiyat Hakediş Örneği: Adım Adım Hesaplama
Teklif birim fiyat hakediş hesaplama örneği. İş kalemi listesi, kümülatif hesaplama, kesintiler ve net ödeme adım adım.
Teklif Birim Fiyatlı (TBF) sözleşmeler, kamu yapım işlerinde en yaygın kullanılan sözleşme türlerinden biridir. TBF sözleşmelerde her iş kaleminin birim fiyatı ihale aşamasında belirlenir, ancak miktarlar kesin değildir. Hakediş, gerçekleşen miktarlar üzerinden birim fiyatla çarpılarak hesaplanır.
Bu rehberde, bir TBF yapım işi sözleşmesinde 3. hakediş (Haziran 2026) nasıl hesaplanır adım adım gösteriyoruz. Tüm hesaplamalar gerçekçi değerlerle detaylı olarak açıklanmaktadır.
Teklif Birim Fiyat Sözleşme Nedir?
Teklif Birim Fiyatlı sözleşme, sözleşme türleri arasında iş kalemlerinin miktarının kesin olarak belirlenemediği durumlarda tercih edilen bir yöntemdir. İhale dokümanında her iş kalemi için tahmini miktarlar ve birim fiyatlar yer alır; yüklenici bu birim fiyatlar üzerinden teklif verir.
TBF sözleşmelerin özellikleri:
- Her iş kaleminin birim fiyatı sözleşmede sabitlenir
- Miktarlar gerçekleşmeye göre değişebilir
- İş artışı veya eksilişi olabilir (sözleşme bedelinin %10'u ile %20'si arasında)
- Hakediş, fiilen yapılan miktar × birim fiyat üzerinden hesaplanır
- Geçici kabul kesintisi oranı %5'tir
Örnek Proje Bilgileri
Hesaplamamızda kullanacağımız örnek proje:
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Proje adı | Okul Binası Yapım İşi |
| Sözleşme türü | Teklif Birim Fiyat (TBF) |
| Sözleşme bedeli | ₺18.500.000 (KDV hariç) |
| İhale tarihi | 15 Ocak 2026 |
| İşe başlama tarihi | 1 Mart 2026 |
| Sözleşme süresi | 365 takvim günü |
| Hakediş numarası | 3. Hakediş (Haziran 2026) |
Adım 1: İş Kalemi Listesi ve Birim Fiyatlar
Sözleşmede yer alan iş kalemleri ve birim fiyatları:
| Poz No | İş Kalemi | Birim | Sözleşme Miktarı | Birim Fiyat (₺) |
|---|---|---|---|---|
| 10.001 | Kazı işleri (makine ile) | m³ | 8.000 | 95,00 |
| 04.613/1A | C25/30 beton dökülmesi | m³ | 2.200 | 3.700,00 |
| 04.255 | Ø8-Ø12 nervürlü çelik donatı | ton | 180 | 28.500,00 |
| 07.005 | Düz yüzey kalıbı | m² | 6.500 | 285,00 |
| 15.140/1 | 19 cm yatay delikli tuğla duvar | m² | 3.800 | 480,00 |
| 18.195/2 | İnce sıva yapılması | m² | 7.200 | 165,00 |
Adım 2: Kümülatif İmalat Miktarları
İşin başlangıcından 3. hakediş döneminin sonuna kadar yapılan toplam (kümülatif) imalat miktarları. Bu miktarlar yeşil defter kayıtlarından ve sahada yapılan ölçümlerden elde edilir:
| Poz No | İş Kalemi | Birim | Kümülatif Miktar | Birim Fiyat (₺) | Kümülatif Tutar (₺) |
|---|---|---|---|---|---|
| 10.001 | Kazı işleri | m³ | 7.500 | 95,00 | 712.500 |
| 04.613/1A | C25/30 beton | m³ | 1.450 | 3.700,00 | 5.365.000 |
| 04.255 | Nervürlü çelik donatı | ton | 120 | 28.500,00 | 3.420.000 |
| 07.005 | Düz yüzey kalıbı | m² | 4.200 | 285,00 | 1.197.000 |
| 15.140/1 | Tuğla duvar | m² | 1.800 | 480,00 | 864.000 |
| 18.195/2 | İnce sıva | m² | 2.100 | 165,00 | 346.500 |
3. Hakediş Kümülatif Toplam: ₺11.905.000
Adım 3: Önceki Hakediş Mahsubu
Kümülatif hakediş sisteminde her hakedişte işin başından itibaren toplam tutar hesaplanır. Daha önce ödenen tutarlar düşülerek bu dönemin brüt tutarı bulunur:
| Kalem | Tutar (₺) |
|---|---|
| 3. Hakediş Kümülatif Toplam | 11.905.000 |
| 1. Hakediş Kümülatif Toplam (mahsup) | -3.250.000 |
| 2. Hakediş Kümülatif Toplam (mahsup) | -5.180.000 |
| Bu Dönem Brüt Tutar | 3.475.000 |
Kümülatif Hesaplama Mantığı: Her hakedişte sıfırdan toplam hesaplama yapılır. Önceki hakedişlerin toplamı mahsup edilir. Bu yöntem, önceki dönemlerdeki hesaplama hatalarının sonraki dönemlerde düzeltilmesine imkân tanır.
Adım 4: Kesinti Hesapları
Bu dönemin brüt tutarı üzerinden yasal hakediş kesintileri uygulanır:
| Kesinti Türü | Oran / Açıklama | Tutar (₺) |
|---|---|---|
| Gelir vergisi stopajı | %5 | -173.750 |
| Damga vergisi | Binde 9,48 | -32.943 |
| SGK kesintisi | %5 | -173.750 |
| Geçici kabul kesintisi | %5 (TBF) | -173.750 |
| Toplam kesintiler | -554.193 |
Adım 5: KDV ve Tevkifat Hesabı
| Kalem | Oran | Tutar (₺) |
|---|---|---|
| KDV matrahı (brüt tutar) | 3.475.000 | |
| KDV | %20 | +695.000 |
| KDV tevkifatı | 4/10 | -278.000 |
| Ödenecek KDV | +417.000 |
Adım 6: Net Ödeme Hesaplama
Tüm kalemleri bir araya getirerek net ödeme tutarını hesaplayalım:
| Kalem | Tutar (₺) |
|---|---|
| Bu dönem brüt tutar | 3.475.000 |
| Gelir vergisi stopajı (%5) | -173.750 |
| Damga vergisi (‰9,48) | -32.943 |
| SGK kesintisi (%5) | -173.750 |
| Geçici kabul kesintisi (%5) | -173.750 |
| KDV (%20) | +695.000 |
| KDV tevkifatı (4/10) | -278.000 |
| Net ödeme tutarı | 3.337.807 |
3. Hakediş Net Ödeme Tutarı
₺3.337.807
Hakediş İcmal Tablosu
Üç hakediş döneminin karşılaştırmalı özet tablosu:
| Kalem | 1. Hakediş (₺) | 2. Hakediş (₺) | 3. Hakediş (₺) |
|---|---|---|---|
| Kümülatif toplam | 3.250.000 | 8.430.000 | 11.905.000 |
| Önceki hakediş mahsup | 0 | -3.250.000 | -8.430.000 |
| Dönem brüt tutar | 3.250.000 | 5.180.000 | 3.475.000 |
| Toplam kesintiler | -518.606 | -826.739 | -554.193 |
| KDV (net) | +390.000 | +621.600 | +417.000 |
| Net ödeme | 3.121.394 | 4.974.861 | 3.337.807 |
TBF Hakedişte Dikkat Edilecek Hususlar
İş Artışı ve Eksilişi
TBF sözleşmelerde iş artışı veya eksilişi söz konusu olabilir:
- İş artışı sınırı: Sözleşme bedelinin %20'sine kadar (zorunlu hallerde)
- İş eksilişi sınırı: Sözleşme bedelinin %20'sine kadar
- İş artışı halinde mevcut birim fiyatlar uygulanır
- Sözleşmede olmayan yeni iş kalemi çıkarsa YİGŞ 22. madde uyarınca yeni birim fiyat belirlenir
Miktar Değişikliği
TBF sözleşmelerde bir iş kaleminin miktarı sözleşmedeki tahmini miktardan farklı gerçekleşebilir. Bu durum normal kabul edilir ve gerçekleşen miktar üzerinden ödeme yapılır. Ancak toplam sözleşme bedelindeki değişim sınırlarına dikkat edilmelidir.
Kümülatif Hakediş Kontrolü
Her hakediş döneminde kümülatif miktarlar kontrol edilmelidir. Önceki dönemlerde fazla yazılan bir miktar, sonraki dönemde düzeltildiğinde o dönemin hakediş tutarı düşebilir veya negatif çıkabilir.
TBF ve ATGB Hakediş Karşılaştırması
| Özellik | TBF Hakediş | ATGB Hakediş |
|---|---|---|
| Hesaplama yöntemi | Miktar × Birim fiyat | Pursantaj (% ilerleme) |
| Metraj zorunluluğu | Her dönem detaylı metraj | Fiziksel ilerleme tespiti |
| Geçici kabul kesintisi | %5 | %3 |
| İş artışı esnekliği | Yüksek | Düşük |
| Hesaplama karmaşıklığı | Daha karmaşık | Daha basit |
Kaynaklar
- Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ), Madde 39 - Hakediş
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu
- Hakediş Kesintileri Rehberi
- Sözleşme Türleri Karşılaştırma
- Kamu İhale Kurumu - Tip Sözleşme Hükümleri
Birim fiyat hakedişlerinizi otomatik hesaplayın
hakedis.work ile iş kalemi miktarlarını girin, kümülatif hesaplama ve kesintiler otomatik yapılsın.
Ücretsiz Kayıt Ol