Metraj hangi yöntemlerle hesaplanır?

En yaygın yöntem analitik yöntemdir: proje çizimleri üzerinden uzunluk, alan, hacim ve ağırlık geometrik olarak hesaplanır. Demir donatıda tartı yöntemi, dijital ortamda AutoCAD/Revit ile plan ölçüm yöntemi de kullanılır.

Yeşil defter, her hakediş döneminde şantiyede gerçekleşen imalat miktarlarının ölçü ve hesaplarıyla kaydedildiği defterdir; hakedişe giren miktarların dayanağıdır ve idare ile yüklenici tarafından birlikte tutulur.

Ataşman, sonradan görülemeyecek şekilde kapanacak veya proje dışında kalan imalatların ölçü, kroki ve hesaplarının kaydedildiği belgedir. Temel altı imalatlar ve gömülü tesisat tipik ataşman konularıdır.

Metraj hakedişi nasıl etkiler?

Teklif birim fiyatlı işlerde hakediş tutarı doğrudan metraj × birim fiyat çarpımından doğar. Eksik metraj eksik ödeme, fazla metraj ise kesin hesapta geri ödeme ve uyuşmazlık riski demektir.

Metraj Hesaplama — Alan, Hacim, Uzunluk, Adet

Bu araç ne hesaplar?

Metraj, yapım işlerinde gerçekleştirilen veya gerçekleştirilecek imalatların miktar olarak (m, m², m³, ton, adet) ölçülüp kayıt altına alınmasıdır. Hakedişin temeli metrajdır: teklif birim fiyatlı işlerde hakediş tutarı, ölçülen miktarların sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılmasıyla bulunur.

Dönem içinde yapılan imalat miktarları yeşil deftere işlenir; projede görünmeyen veya sonradan kapanacak imalatlar (temel altı, gömülü tesisat gibi) ataşman ile belgelenir. Hakediş ekindeki metraj, bu kayıtların icmalidir.

Bu araç, analitik yöntemle çalışır: her kalem için seçtiğiniz hesap türüne göre (alan, hacim, uzunluk, adet) ölçüleri girer, kalem miktarlarını ve birim bazında toplamları otomatik alırsınız.

Formül ve mevzuat dayanağı

Alan = En × Boy · Hacim = En × Boy × Yükseklik · Uzunluk ve adet doğrudan girilir

Analitik yöntemde miktarlar proje çizimleri üzerinden geometrik olarak hesaplanır.
Aynı birimdeki kalemler (örneğin tüm m³ kalemleri) toplanarak icmal satırları oluşturulur.
Demir donatı gibi ağırlık kalemlerinde hacim × birim ağırlık ya da demir metraj cetveli kullanılır.

Dayanak:

Yapım İşleri Genel Şartnamesi (yeşil defter, ataşman ve ölçü kayıtları düzeni)
Sözleşme eki proje, mahal listesi ve birim fiyat tarifleri

Çalışılmış örnek

Perde beton kalemi: bir perde 12,00 m uzunluğunda, 0,25 m kalınlığında ve 3,00 m yüksekliğinde ise hacmi 12,00 × 0,25 × 3,00 = 9,00 m³ olur.
Projede aynı tip 8 perde varsa kalem miktarı 9,00 × 8 = 72,00 m³.
Sıva kalemi: 5,00 × 2,80 = 14,00 m² duvar alanından 1,20 × 1,40 = 1,68 m² pencere boşluğu düşülür; net 12,32 m².

Kalem miktarları (72,00 m³ perde betonu, 12,32 m² sıva) birim fiyatlarla çarpılarak hakediş tutarına, yeşil defter satırlarına ve icmale taşınır.

Sınırlamalar ve dikkat edilecekler

Araç proje okuması yerine geçmez; ölçülerin projeden doğru alınması kullanıcı sorumluluğundadır.
Fire ve zayiat katsayıları otomatik eklenmez; birim fiyat tarifinde öngörülüyorsa ayrıca hesaba katılmalıdır.
Kapı-pencere boşluğu, kesişim ve düşüm kuralları (hangi boşluk düşülür, hangisi düşülmez) poz tariflerine göre değişir; araç bu kuralları kendisi uygulamaz.
Resmi metraj cetveli ve yeşil defter formatı üretmez; hesap sonuçlarını kendi şablonunuza aktarmanız gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Metraj nedir?: Metraj, yapım işlerinde gerçekleştirilen veya gerçekleştirilecek imalatların miktar olarak ölçülmesi ve kayıt altına alınması işlemidir.
Metraj hangi yöntemlerle hesaplanır?: En yaygın yöntem analitik yöntemdir: proje çizimleri üzerinden uzunluk, alan, hacim ve ağırlık geometrik olarak hesaplanır. Demir donatıda tartı yöntemi, dijital ortamda AutoCAD/Revit ile plan ölçüm yöntemi de kullanılır.
Yeşil defter nedir?: Yeşil defter, her hakediş döneminde şantiyede gerçekleşen imalat miktarlarının ölçü ve hesaplarıyla kaydedildiği defterdir; hakedişe giren miktarların dayanağıdır ve idare ile yüklenici tarafından birlikte tutulur.
Ataşman nedir?: Ataşman, sonradan görülemeyecek şekilde kapanacak veya proje dışında kalan imalatların ölçü, kroki ve hesaplarının kaydedildiği belgedir. Temel altı imalatlar ve gömülü tesisat tipik ataşman konularıdır.
Metraj hakedişi nasıl etkiler?: Teklif birim fiyatlı işlerde hakediş tutarı doğrudan metraj × birim fiyat çarpımından doğar. Eksik metraj eksik ödeme, fazla metraj ise kesin hesapta geri ödeme ve uyuşmazlık riski demektir.

İlgili Rehberler

Bu araç ve açıklamalar yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya mesleki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat oranları ve uygulamaları zamanla değişebilir. Resmi işlem yapmadan önce güncel mevzuatı kontrol edin ve yetkili bir uzmana (mali müşavir, ilgili idare) danışın.