Hakediş Nasıl Hesaplanır? 100.000 TL Örnekle Adım Adım Hesaplama [2026]
Hakediş nasıl hesaplanır? 100.000 TL örnekle istihkak, KDV, stopaj, damga vergisi ve KDV tevkifatı adım adım hesaplama. Ücretsiz araçla saniyeler içinde hesaplayın.
Kısaca
Hakediş hesabı beş adımdan oluşur: imalat tutarını bulmak, fiyat farkını eklemek (istihkak), KDV'yi hesaplamak, yasal kesintileri (stopaj, damga, KDV tevkifatı) düşmek ve net ödenecek tutara ulaşmak. 100.000 TL'lik bir imalat için net ödenecek tutar 106.052 TL'dir. Bu zinciri elle kurmak yerine ücretsiz hakediş aracıyla saniyeler içinde hesaplayabilirsiniz.
Her hakediş aynı beş adımlık zinciri izler, ancak oranların hangi tutar üzerinden (KDV dahil mi, hariç mi) hesaplandığını karıştırmak en sık rastlanan hatadır. Bu rehberde tek bir sayısal örneği baştan sona işleyip, her kesintinin matrahını ve oranını ayrı ayrı gösteriyoruz.
Hakediş Hesaplama Neyi İfade Eder?
Hakediş, yüklenicinin belirli bir dönemde gerçekleştirdiği imalatın karşılığında idareden veya işverenden tahsil edeceği tutardır. Hesaplamanın çekirdeğinde istihkak kavramı yer alır: istihkak, bu dönem gerçekleştirilen imalat tutarı ile varsa ödenen fiyat farkının toplamıdır ve tüm yasal kesintilerin matrahını oluşturur.
Yapım işlerinde hakedişler genellikle kümülatif (ilerleyen) mantıkla hesaplanır: her ara hakedişte, işin başından bu yana yapılan toplam imalat tutarından bir önceki hakedişte ödenen tutar düşülerek bu döneme ait pay bulunur. Tek dönemlik bir işte ise kümülatif ayrım gerekmez, doğrudan o döneme ait imalat esas alınır.
Hakediş Hesaplama Zinciri: 5 Adım
Bir hakedişin net tutarına ulaşmak için sırasıyla şu adımlar izlenir:
Adım 1 — İmalat Tutarını Belirleyin
Metraj cetveli veya ataşmanla ölçülen imalat miktarları, sözleşmedeki birim fiyatlarla çarpılır ve toplanır. Sonuç, o döneme ait KDV hariç imalat tutarıdır.
Adım 2 — Fiyat Farkını Ekleyin
Sözleşmede fiyat farkı öngörülmüşse ve dönem için hesaplanmışsa, bu tutar imalata eklenir. İmalat + fiyat farkı toplamı istihkak tutarını oluşturur; sonraki tüm adımlar bu tutar üzerinden ilerler.
Adım 3 — KDV'yi Hesaplayın
İstihkak tutarına, yapım/inşaat taahhüt işlerinde geçerli genel oran olan %20 KDV eklenir. Bu adımda ortaya çıkan "hesaplanan KDV" tutarı, ileride KDV tevkifatının matrahı olacaktır.
Adım 4 — Yasal Kesintileri Düşün
İşin türüne göre değişen oranlarla stopaj, damga vergisi ve KDV tevkifatı hesaplanıp toplam brüt tutardan düşülür. Sözleşme özel olarak öngörüyorsa geçici kabul kesintisi, teminat kesintisi veya SGK prim borcu da bu aşamada eklenir.
Adım 5 — Net Ödenecek Tutarı Bulun
İstihkak + KDV − toplam kesintiler = net ödenecek hakediş tutarı. İdare veya işveren yükleniciye bu tutarı öder.
Bu beş adımı elle kurmayın
Mevzuata uygun oranlarla (binde 9,48 damga, %5 stopaj, 4/10 KDV tevkifatı) hazır gelen ücretsiz hakediş aracını kullanarak aynı hesabı saniyeler içinde tamamlayın.
Örnek: 100.000 TL'lik İmalatın Adım Adım Hesabı
Yıllara sari (birden fazla takvim yılına yayılan) bir kamu yapım işinde, bu dönem gerçekleştirilen imalat tutarının 100.000 TL olduğunu ve fiyat farkı bulunmadığını varsayalım:
| Adım | Kalem | Tutar |
|---|---|---|
| 1 | Bu dönem imalat (KDV hariç) | 100.000,00 ₺ |
| 2 | + Fiyat farkı | 0,00 ₺ |
| 3 | = İstihkak tutarı | 100.000,00 ₺ |
| 4 | + KDV (%20) | 20.000,00 ₺ |
| 5 | = KDV dahil brüt tutar | 120.000,00 ₺ |
| 6 | − Gelir/kurumlar vergisi stopajı (%5) | 5.000,00 ₺ |
| 7 | − Damga vergisi (binde 9,48) | 948,00 ₺ |
| 8 | − KDV tevkifatı (4/10) | 8.000,00 ₺ |
| 9 | = Toplam kesinti | 13.948,00 ₺ |
| 10 | = Net ödenecek tutar | 106.052,00 ₺ |
Bu tablo, hakediş aracının varsayılan ayarlarıyla (yıllara sari iş, stopaj + damga + KDV tevkifatı açık) birebir aynı sonucu üretir — aracı açıp 100.000 TL imalat girdiğinizde ekranda göreceğiniz net tutar da 106.052 TL olur. Geçici kabul kesintisi, teminat kesintisi ve SGK prim borcu bu örnekte uygulanmadı; bu üç kalem yalnızca sözleşme özel olarak öngörüyorsa veya idarece borç tebliğ edilmişse devreye girer.
Kesintiler Tek Tek: Matrah ve Oranlar
Hakediş hesabında en çok hata, kesintilerin farklı matrahlar üzerinden hesaplandığının gözden kaçırılmasından kaynaklanır. Üç ana kesintiyi ayrı ayrı inceleyelim.
Gelir/Kurumlar Vergisi Stopajı (%5)
Stopaj yalnızca yıllara sari (birden fazla takvim yılına yayılan) inşaat ve onarım işlerinde uygulanır; tek yılda biten işlerde stopaj kesilmez. Matrah, istihkak tutarıdır (KDV hariç). Gerçek kişi yükleniciler için GVK madde 94, tam mükellef kurumlar için KVK madde 15, dar mükellef kurumlar için KVK madde 30 dayanak oluşturur; oran 2021'den bu yana %5'tir.
Stopaj = İstihkak (KDV hariç) × 0,05
100.000 TL istihkak için: 100.000 × 0,05 = 5.000 TL. Detaylı oranlar ve istisnalar için yıllara sari inşaat stopajı rehberine bakabilirsiniz.
Damga Vergisi (Binde 9,48)
Her hakediş ödemesinde, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tablonun IV/1-a bendi uyarınca binde 9,48 oranında damga vergisi kesilir. Matrah yine KDV hariç istihkak tutarıdır (imalat + fiyat farkı); KDV matraha dahil edilmez. 2026 yılında tek bir kağıttan alınacak azami damga vergisi 29.115.961,10 TL'dir.
Damga Vergisi = İstihkak (KDV hariç) × 0,00948
100.000 TL istihkak için: 100.000 × 0,00948 = 948 TL. Matrah, üst sınır ve iade süreçleri için hakedişte damga vergisi rehberine göz atın.
KDV Tevkifatı (4/10)
Kamu kurumları ve KDV Genel Uygulama Tebliği'nde belirlenmiş diğer alıcılara yapılan yapım işlerinde, hesaplanan KDV'nin 4/10'u (%40) alıcı tarafından kesilip doğrudan vergi dairesine yatırılır. Dikkat: bu kesintinin matrahı istihkak değil, bir önceki adımda hesaplanan KDV tutarıdır.
KDV Tevkifatı = Hesaplanan KDV × 0,40
20.000 TL KDV için: 20.000 × 0,40 = 8.000 TL. Belirlenmiş alıcı listesi ve fatura düzenleme esasları için KDV tevkifatı rehberine bakabilirsiniz.
Kümülatif (İlerleyen) Hakediş Nasıl Hesaplanır?
Yapım işlerinde hakedişler genellikle işin başından bu yana biriken imalat üzerinden kümülatif hesaplanır; bu dönemin payı, kümülatif tutardan bir önceki hakedişte ödenen kümülatif tutar düşülerek bulunur. Örneği bir adım ileri taşıyalım:
İlk hakedişte (yukarıdaki örnek) kümülatif imalat 100.000 TL idi. İkinci hakedişte, işin başından bu yana gerçekleştirilen toplam imalat 250.000 TL'ye ulaştı. Bu dönemin payı:
| Adım | Kalem | Tutar |
|---|---|---|
| 1 | Kümülatif imalat (2. hakediş) | 250.000,00 ₺ |
| 2 | − Önceki hakediş (1.) | 100.000,00 ₺ |
| 3 | = Bu dönem imalat | 150.000,00 ₺ |
| 4 | = İstihkak tutarı | 150.000,00 ₺ |
| 5 | + KDV (%20) | 30.000,00 ₺ |
| 6 | − Stopaj (%5) | 7.500,00 ₺ |
| 7 | − Damga vergisi (binde 9,48) | 1.422,00 ₺ |
| 8 | − KDV tevkifatı (4/10) | 12.000,00 ₺ |
| 9 | = Net ödenecek tutar (2. hakediş) | 159.078,00 ₺ |
En sık yapılan hata, ikinci hakedişte tekrar 250.000 TL üzerinden hesap yapıp önceki hakedişi düşmeyi unutmaktır — bu durumda yükleniciye zaten ödenmiş tutar bir kez daha faturalandırılmış olur. Kümülatif mantığı doğru kurmak, her ara hakedişte tekrar eden en kritik kontroldür.
Hakediş Hesaplamasında En Sık Yapılan Hatalar
Beş adımın kendisi basittir; hatalar genellikle matrah karışıklığından ve kümülatif takibin ihmalinden doğar. En sık karşılaşılan beş hata:
- KDV dahil tutar üzerinden kesinti hesaplamak: Stopaj ve damga vergisi her zaman KDV hariç istihkak üzerinden hesaplanır. KDV dahil brüt tutar kullanılırsa kesintiler olduğundan yüksek çıkar.
- KDV tevkifatını istihkak üzerinden hesaplamak: Tevkifatın matrahı istihkak değil, hesaplanan KDV'dir. Bu ayrım atlandığında tevkifat tutarı 2,5 kata kadar yanlış çıkabilir.
- Fiyat farkını istihkaktan ayrı tutmak: Ödenen fiyat farkı imalat tutarına eklenir; ayrı bırakılırsa stopaj ve damga eksik hesaplanır.
- Kümülatif düşümü unutmak: Her ara hakedişte bu döneme ait payı bulmak için önceki hakedişin düşülmesi gerekir; aksi halde önceden ödenmiş tutar tekrar faturalandırılır.
- Tek yılda biten işte stopaj kesmek: Stopaj yalnızca yıllara sari işlerde uygulanır; tek takvim yılında tamamlanan işlerde bu kesinti hiç yapılmamalıdır.
Bu beş hatanın ortak noktası, her kesintinin kendi matrahını gerektirmesidir — tek bir "toplam üzerinden" yaklaşım hemen hemen her zaman yanlış sonuç verir.
Elle / Excel Hesaplama mı, Ücretsiz Araç mı?
Hakediş hesabının mantığı basit görünse de, uygulamada üç risk devreye girer:
- Formül kayması: Excel'de bir hücrenin yanlış satıra bağlanması veya kopyalanırken kayması, fark edilmeden tüm hakedişi bozabilir.
- Matrah karışıklığı: Stopaj ve damga KDV hariç tutar üzerinden, KDV tevkifatı ise hesaplanan KDV üzerinden hesaplanır. Bu ayrımı elle takip etmek hata payını artırır.
- Oran güncellemesi: Damga vergisi tavanı ve maktu tutarlar her yıl değişir; elle tutulan tablolarda eski oranın unutulması yaygındır.
hakedis.work hakediş aracı, yukarıdaki beş adımı ve üç kesintiyi güncel mevzuat oranlarıyla otomatik hesaplar. Kayıt gerektirmez, verileriniz tarayıcınızda kalır ve sonucu PDF olarak dışa aktarabilirsiniz. Excel'den geçiş yapmayı düşünüyorsanız Excel'de hakediş hesaplama rehberimizle iki yöntemi karşılaştırabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Hakediş nasıl hesaplanır, formülü nedir?
Net hakediş = (İmalat tutarı + fiyat farkı) + KDV − (stopaj + damga vergisi + KDV tevkifatı + varsa diğer kesintiler). İstihkak tutarı imalat ile fiyat farkının toplamıdır ve stopaj ile damganın matrahını oluşturur.
Her hakedişten stopaj kesilir mi?
Hayır. Stopaj yalnızca yıllara sari (birden fazla takvim yılına yayılan) inşaat ve onarım işlerinde, %5 oranıyla kesilir. Tek takvim yılında tamamlanan işlerde stopaj uygulanmaz.
Damga vergisi KDV'li mi KDV'siz tutardan hesaplanır?
KDV hariç tutar üzerinden. Binde 9,48 oranı istihkak tutarına (imalat + fiyat farkı) uygulanır; hesaplanan KDV matraha dahil edilmez.
KDV tevkifatı ne demektir, matrahı nedir?
KDV tevkifatı, hesaplanan KDV'nin alıcı tarafından kesilip vergi dairesine doğrudan yatırılmasıdır. Yapım işlerinde oran 4/10'dur ve matrah istihkak değil, hesaplanan KDV tutarının kendisidir.
SGK kesintisi hakedişten sabit bir yüzde olarak mı düşülür?
Hayır. Hakedişten sabit bir SGK yüzdesi kesilmez. Asgari işçilik oranları iş sonunda bildirilecek asgari işçiliği belirlemek içindir; hakedişten yalnızca idarece tebliğ edilmiş fark işçilik veya prim borcu tutarı kesilir.
Fiyat farkı istihkak tutarına dahil midir?
Evet. Sözleşme gereği ödenen fiyat farkı imalat tutarına eklenir ve birlikte istihkak tutarını oluşturur; stopaj ve damga vergisi bu toplam üzerinden hesaplanır.
İlgili Rehberler
- Hakediş Nedir? Tanımdan Uygulamaya Kapsamlı Rehber — hakediş kavramının temelleri.
- Hakediş Kesintileri Rehberi — tüm kesinti kalemlerinin güncel oranları.
- Fiyat Farkı Hesaplama — endeks tabanlı fiyat farkı formülü.
- Excel'de Hakediş Nasıl Hesaplanır? — şablon ve formül karşılaştırması.
- Hakedişte Damga Vergisi — oran, matrah ve üst sınır detayı.
Bu hesabı elle kurmayın, aracı kullanın
hakedis.work; stopaj, damga vergisi ve KDV tevkifatını mevzuata göre hazır gelen oranlarla otomatik hesaplayan ücretsiz bir hakediş aracıdır. Kayıt yok, veriler tarayıcınızda kalır.
Hemen Hesapla