Yapım işlerinde sınır değer formülü nedir?

SD = (K × Tort2) / (C × N); sadeleşmiş hâliyle YM × K / N. Tort2 standart sapma aralığındaki tekliflerin ortalaması, C = Tort2/YM, K tebliğdeki üç aralıklı eşitlikten bulunan katsayı, N ise sınır değer katsayısıdır (bina/elektrik/tesisat işlerinde 1,00; diğer yapım işlerinde 1,20).

Hangi teklifler hesaba katılmaz?

Yaklaşık maliyetin %120'sinin üzerindeki ve %40'ının altındaki teklifler hesaba katılmaz. Katılan tekliflerden de yalnızca standart sapma aralığında ([Tort1 − σ, Tort1 + σ]) kalanlar Tort2'ye girer. Hesaba katılmayan bir teklif sınır değerin altındaysa yine de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabidir.

N katsayısı kaçtır?

Üstyapı (bina) grubu işler, elektrik işleri, mekanik tesisat işleri ile telekomünikasyon ve otomasyon işlerinde 1,00; diğer yapım işlerinde 1,20'dir. Ön projeye dayalı işlerde idare 0,90–1,10 aralığında belirleyebilir. N formülde paydada yer aldığı için N büyüdükçe sınır değer küçülür.

Sınır değer yaklaşık maliyetin %40'ının altına inebilir mi?

Hayır. %40–%120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda ya da hesaplanan sınır değerin bu eşiğin altında çıkması hâlinde sınır değer, yaklaşık maliyetin %40'ı olarak kabul edilir.

Sınır değerin altındaki teklife ne olur?

Teklif bedeli hesaplanan sınır değerin altında kalan istekliden idare, yazılı açıklama (savunma) ister. Yapım işlerinde bu süre asgari 5 iş günüdür. Açıklaması yeterli görülmeyen veya süresinde açıklama vermeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

Teklifim sınır değerin altında kaldı, ne yapmalıyım?

Sorgulama yazısındaki isteklere uygun bir savunma dosyası hazırlamanız gerekir: teklif bileşenlerinin analizleri, proforma faturalar, stok ve makine parkı avantajları gibi belgelendirilebilir gerekçeler sunulur. Ayrıntılar için savunma rehberimize bakın.

Sınır Değer Hesaplama — Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması

Bu araç ne hesaplar?

Sınır değer, kamu ihalelerinde hangi tekliflerin aşırı düşük sayılacağını belirleyen eşik tutardır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38 inci maddesine göre ihale komisyonu, teklif bedeli bu eşiğin altında kalan isteklilerden tekliflerini oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin yazılı açıklama ister; açıklaması yeterli görülmeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

Bu araç, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.1 maddesindeki yapım işleri prosedürünü adım adım uygular: yaklaşık maliyetin %120'sinin üzerindeki ve %40'ının altındaki teklifleri eler, kalan tekliflerin ortalaması ile standart sapmasını hesaplar, standart sapma aralığındaki tekliflerden Tort2'yi bulur ve C–K değerleri ile N katsayısından sınır değeri hesaplar; hangi tekliflerin sorgulamaya tabi olduğunu tek tabloda gösterir.

Aracı hem teklif verme aşamasında kendi konumunu görmek isteyen istekliler hem de değerlendirme aşamasındaki kontrol hesapları için idare personeli kullanabilir. Hesaplama tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz veriler sunucuya gönderilmez.

Formül ve mevzuat dayanağı

SD = (K × Tort2) / (C × N)

YM: İdare tarafından belirlenen yaklaşık maliyet (KDV hariç).
Eleme: Yaklaşık maliyetin %120'sinin üzerindeki ve %40'ının altındaki teklifler hesaba katılmaz.
Tort1: Hesaba katılan n teklifin aritmetik ortalaması. σ = √( Σ(Tᵢ − Tort1)² / (n − 1) ).
Tort2: [Tort1 − σ , Tort1 + σ] aralığında kalan tekliflerin aritmetik ortalaması.
C = Tort2 / YM. K ise; C < 0,60 iken K = C, 0,60 ≤ C ≤ 1,00 iken K = (3,2C − C² − 0,6)/(C + 1), C > 1,00 iken K = (C² − 0,8C + 1,4)/(C + 1).
N: Sınır değer katsayısı. Üstyapı (bina), elektrik, mekanik tesisat, telekomünikasyon/otomasyon işlerinde 1,00; diğer yapım işlerinde 1,20; ön projeye dayalı işlerde idarece 0,90–1,10 arasında belirlenir.
%40–%120 aralığında geçerli teklif yoksa veya hesaplanan sınır değer yaklaşık maliyetin %40'ının altına inerse, sınır değer yaklaşık maliyetin %40'ı kabul edilir.

Dayanak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu md.38 (aşırı düşük teklifler)
Kamu İhale Genel Tebliği md.45.1.1 (yapım işlerinde sınır değer tespiti)
Sınır değer katsayısı (N): Kamu İhale Genel Tebliği md.45.1.1.2

Çalışılmış örnek

Yaklaşık maliyet 10.000.000 TL, iş bina grubunda olduğu için N = 1,00. Beş teklif: T1 = 9.500.000, T2 = 8.900.000, T3 = 7.200.000, T4 = 6.800.000, T5 = 5.500.000 TL.
Eleme: %40 eşiği 4.000.000 TL, %120 eşiği 12.000.000 TL. Tekliflerin tamamı bu aralıkta olduğundan hepsi hesaba katılır (n = 5).
Tort1 = 7.580.000,00 TL, standart sapma σ = 1.620.802,27 TL. Aralık: 5.959.197,73 – 9.200.802,27 TL.
Aralıkta kalan T2, T3 ve T4'ün ortalaması Tort2 = 7.633.333,33 TL. C = Tort2 / YM = 0,7633.
C, 0,60–1,00 aralığında olduğu için K = (3,2C − C² − 0,6)/(C + 1) = 0,7145.
SD = (K × Tort2) / (C × N) = YM × K / N = 7.145.494,64 TL.

Sınır değer 7.145.494,64 TL bulunur. T4 (6.800.000 TL) ve T5 (5.500.000 TL) bu değerin altında kaldığı için aşırı düşük teklif sorgulamasına tabidir; T1, T2 ve T3 sorgulanmaz. T5 standart sapma aralığı dışında kalıp Tort2'ye girmemiş olsa da sorgulamadan muaf değildir.

Sınırlamalar ve dikkat edilecekler

N katsayısı otomatik gelmez: işin niteliğine göre seçmeniz gerekir. İşin kapsamında farklı katsayıya tabi kısımlar varsa, yaklaşık maliyet içindeki ağırlığı en fazla olan kısma göre belirlenir.
Araç, girdiğiniz tüm bedelleri geçerli teklif sayar; yeterlik, teminat veya belge eksikliği gibi geçerlilik kontrollerini yapmaz.
Bu prosedür yapım işleri içindir. Hizmet alımlarında sınır değer, Kamu İhale Genel Tebliği md.79 uyarınca SD = ((YM + ΣTn)/(n+1)) × R formülüyle ve KİK'in her yıl yayımladığı R katsayısıyla hesaplanır; mal alımlarında sınır değer hesabı yoktur.
Sonuç, ihale komisyonunun resmi hesabı yerine geçmez; kontrol amaçlı ön hesaptır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapım işlerinde sınır değer formülü nedir?: SD = (K × Tort2) / (C × N); sadeleşmiş hâliyle YM × K / N. Tort2 standart sapma aralığındaki tekliflerin ortalaması, C = Tort2/YM, K tebliğdeki üç aralıklı eşitlikten bulunan katsayı, N ise sınır değer katsayısıdır (bina/elektrik/tesisat işlerinde 1,00; diğer yapım işlerinde 1,20).
Hangi teklifler hesaba katılmaz?: Yaklaşık maliyetin %120'sinin üzerindeki ve %40'ının altındaki teklifler hesaba katılmaz. Katılan tekliflerden de yalnızca standart sapma aralığında ([Tort1 − σ, Tort1 + σ]) kalanlar Tort2'ye girer. Hesaba katılmayan bir teklif sınır değerin altındaysa yine de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabidir.
N katsayısı kaçtır?: Üstyapı (bina) grubu işler, elektrik işleri, mekanik tesisat işleri ile telekomünikasyon ve otomasyon işlerinde 1,00; diğer yapım işlerinde 1,20'dir. Ön projeye dayalı işlerde idare 0,90–1,10 aralığında belirleyebilir. N formülde paydada yer aldığı için N büyüdükçe sınır değer küçülür.
Sınır değer yaklaşık maliyetin %40'ının altına inebilir mi?: Hayır. %40–%120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda ya da hesaplanan sınır değerin bu eşiğin altında çıkması hâlinde sınır değer, yaklaşık maliyetin %40'ı olarak kabul edilir.
Sınır değerin altındaki teklife ne olur?: Teklif bedeli hesaplanan sınır değerin altında kalan istekliden idare, yazılı açıklama (savunma) ister. Yapım işlerinde bu süre asgari 5 iş günüdür. Açıklaması yeterli görülmeyen veya süresinde açıklama vermeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılır.
Teklifim sınır değerin altında kaldı, ne yapmalıyım?: Sorgulama yazısındaki isteklere uygun bir savunma dosyası hazırlamanız gerekir: teklif bileşenlerinin analizleri, proforma faturalar, stok ve makine parkı avantajları gibi belgelendirilebilir gerekçeler sunulur. Ayrıntılar için savunma rehberimize bakın.

İlgili Rehberler

Bu araç ve açıklamalar yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya mesleki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat oranları ve uygulamaları zamanla değişebilir. Resmi işlem yapmadan önce güncel mevzuatı kontrol edin ve yetkili bir uzmana (mali müşavir, ilgili idare) danışın.