Bu araç ne hesaplar?
Yaklaşık maliyet, ihale konusu işin KDV hariç tahmini bedelidir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu md.9 gereği idare, ihaleden önce piyasa koşullarını ve güncel fiyatları dikkate alarak bu tutarı hesaplar. Yaklaşık maliyet ilanlarda yer almaz ve teklifler açılana kadar isteklilere açıklanmaz; eşik değer, yeterlik kriterleri ve sınır değer hesabının temelini oluşturur.
Yapım işlerinde en yaygın yöntem birim fiyat yöntemidir: iş kalemlerinin miktarları, yüklenici kârı ve genel gider içermeyen birim fiyatlarla çarpılır; bulunan toplama %25 oranında yüklenici kârı ve genel gider karşılığı eklenir (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği md.9-11).
Bu araç, kalem bazında miktar × birim fiyat hesabını yapar, kâr ve genel gider içermeyen toplama %25 yüklenici kârı ve genel gider karşılığını ekler ve yaklaşık maliyeti (KDV hariç) verir. Bakanlık birim fiyatları gibi %25'i zaten içeren fiyatlar için ayrı seçenek vardır. İdare tarafında ön hesap, yüklenici tarafında teklif hazırlığı öncesi maliyet tahmini için kullanılabilir.
Formül ve mevzuat dayanağı
Kalem Tutarı = Miktar × Birim Fiyat · Toplam = Σ Kalem Tutarları · Yaklaşık Maliyet = Toplam × 1,25 (KDV hariç)
- Miktarlar proje ve mahal listelerinden metraj yoluyla çıkarılır.
- Birim fiyatlar; kamu kurumlarının yayımladığı birim fiyatlar (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, DSİ, KGM vb.), benzer işlerin sözleşme fiyatları, meslek kuruluşu rayiçleri, deneyimli yüklenicilerden alınan maliyetler veya piyasa fiyat araştırması ile belirlenir; bu kaynaklar herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanılabilir (Yönetmelik md.10/2).
- Kâr ve genel gider içermeyen fiyatlarla bulunan tutara %25 oranında yüklenici kârı ve genel gider karşılığı eklenir (Yönetmelik md.11/1); KDV yaklaşık maliyete dahil edilmez.
Dayanak:
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu md.9 (yaklaşık maliyetin tespiti) ve md.36 (tekliflerin açılmasından sonra açıklanması)
- Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği md.10 (fiyat ve rayiç kaynakları) ve md.11 (%25 kâr ve genel gider karşılığı)
Çalışılmış örnek
- Üç kalemlik basit bir imalat listesi: C25/30 beton 1.200 m³ × 3.750 TL = 4.500.000 TL; nervürlü inşaat çeliği 150 ton × 26.000 TL = 3.900.000 TL; kalıp 8.000 m² × 700 TL = 5.600.000 TL. (Birim fiyatlar örnek amaçlıdır.)
- Kârsız toplam = 4.500.000 + 3.900.000 + 5.600.000 = 14.000.000 TL.
- Yüklenici kârı ve genel gider karşılığı (%25) eklenir: 14.000.000 × 1,25 = 17.500.000 TL.
Yaklaşık maliyet 17.500.000 TL (KDV hariç) olarak tespit edilir. Bu tutar ihale ilanında yer almaz; sınır değer hesabında YM olarak kullanılır.
Sınırlamalar ve dikkat edilecekler
- Birim fiyatların güncelliği kullanıcı sorumluluğundadır; kamu birim fiyatları yıl içinde güncellenebilir.
- Araç basit miktar × birim fiyat hesabı yapar; nakliye, iş grubu analizleri ve şantiye özel koşulları gibi analiz ayrıntılarını modellemez.
- Bakanlık birim fiyatları %25 kâr ve genel gideri içerir; bu fiyatları kullanıyorsanız ilgili seçeneği işaretleyin, aksi hâlde %25 iki kez eklenir.
- Yaklaşık maliyet teklifler açılana kadar gizlidir; bu araçtaki hesap resmi hesap cetveli ve icmal yerine geçmez.
Sıkça Sorulan Sorular
- Yaklaşık maliyet nedir?
- Yaklaşık maliyet, ihale konusu işin KDV hariç tahmini bedelidir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu md.9 gereği idare, ihale öncesinde piyasa koşulları ve güncel fiyatları dikkate alarak bu tutarı hesaplar.
- Yaklaşık maliyet birim fiyat yöntemiyle nasıl hesaplanır?
- Her iş kaleminin miktarı, kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatla çarpılır; kalem tutarları toplanır ve bu toplama %25 oranında yüklenici kârı ve genel gider karşılığı eklenir (Yönetmelik md.11/1).
- Yaklaşık maliyet gizli midir?
- Evet. 4734 md.9 uyarınca yaklaşık maliyete ilanlarda yer verilmez ve ihale süreciyle resmi ilişkisi olmayanlara açıklanmaz; teklifler açıldıktan sonra ise ihale komisyonunca açıklanır (4734 md.36).
- Yaklaşık maliyet ile sınır değer ilişkisi nedir?
- Sınır değer formülündeki YM girdisi yaklaşık maliyettir; yapım işlerinde hesaba katılacak tekliflerin %40 alt ve %120 üst eşiği de yaklaşık maliyete göre belirlenir. Yaklaşık maliyet hatalıysa sınır değer ve aşırı düşük değerlendirmesi de hatalı olur.
- Hangi birim fiyatlar kullanılmalı?
- Kamu kurumlarının yayımladığı güncel birim fiyatlar, benzer işlerin sözleşme fiyatları, meslek kuruluşu rayiçleri, deneyimli yüklenicilerden alınan maliyetler veya piyasa fiyat araştırması kullanılabilir. Yönetmelik md.10/2'ye göre bu kaynaklar herhangi bir öncelik sırası olmaksızın birlikte veya ayrı ayrı kullanılabilir; güncelliğini kaybeden kamu birim fiyatları endeksle güncellenir (md.10/5).
İlgili Rehberler
Bu araç ve açıklamalar yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya mesleki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat oranları ve uygulamaları zamanla değişebilir. Resmi işlem yapmadan önce güncel mevzuatı kontrol edin ve yetkili bir uzmana (mali müşavir, ilgili idare) danışın.