Pursantaj, bir iş kaleminin toplam sözleşme bedeli içindeki ağırlığını (yüzde payını) ifade eder. Pursantaj tablosu, her kalemin ağırlığı ile tamamlanma oranını çarparak projenin genel ilerleme yüzdesini hesaplamaya yarar.

Pursantaj nasıl hesaplanır?

Her kalemin ağırlığı = (kalem tutarı / toplam sözleşme bedeli) × 100. Kalemin projeye katkısı = ağırlık × tamamlanma yüzdesi / 100. Tüm kalemlerin katkıları toplanarak projenin toplam ilerleme yüzdesi bulunur.

Pursantaj ile metraj arasındaki fark nedir?

Metraj, imalatın fiziki miktarının (m³, m², m, ton, adet) ölçümüdür; pursantaj ise kalemin sözleşme bedeli içindeki parasal ağırlığıdır. TBF hakedişi metraja, ATGB hakedişi pursantaja dayanır.

ATGB hakedişinde pursantaj nasıl kullanılır?

Her hakediş döneminde kalemlerin tamamlanma yüzdeleri pursantaj ağırlıklarıyla çarpılıp toplanır; çıkan kümülatif ilerleme yüzdesi sözleşme bedeliyle çarpılır ve önceki hakedişler düşülerek dönem tutarı bulunur.

Ağırlıkların toplamı neden %100 olmalı?

Pursantaj tablosu sözleşme bedelinin tamamının kalemlere dağıtılmasıdır. Toplam %100'den sapıyorsa bir kalem eksik, fazla veya yanlış tutarla girilmiş demektir; ilerleme yüzdesi ve hakediş matrahı hatalı çıkar.

Pursantaj Hesaplama ve Pursantaj Tablosu

Bu araç ne hesaplar?

Pursantaj, bir iş kaleminin veya iş grubunun toplam sözleşme bedeli içindeki parasal ağırlığını (yüzde payını) ifade eder. Anahtar teslimi götürü bedel (ATGB) yapım işlerinde ilerleme ödemeleri, sözleşme eki pursantaj tablosuna (ilerleme yüzdeleri tablosu) göre yapılır: her hakediş döneminde tamamlanan iş, kalemlerin ağırlıkları üzerinden toplam ilerleme yüzdesine çevrilir ve sözleşme bedeliyle çarpılarak hakediş tutarı bulunur.

Bu araç, kalem tutarlarından ağırlıkları otomatik hesaplar; her kalem için girdiğiniz tamamlanma yüzdesini ağırlıkla çarparak projenin toplam ilerleme yüzdesini bulur.

Şantiye mühendisleri ve teknik ofis personeli, ATGB hakedişine esas ilerlemeyi hızlıca görmek, idareyle mutabakat öncesi kontrol hesabı yapmak veya iş programı ile fiili ilerlemeyi karşılaştırmak için kullanabilir.

Formül ve mevzuat dayanağı

Ağırlık (%) = (Kalem Tutarı / Sözleşme Bedeli) × 100 · Katkı = Ağırlık × Tamamlanma % / 100 · Toplam İlerleme = Σ Katkı

Her kalemin ağırlığı, kalem tutarının toplam sözleşme bedeline oranıdır; tüm ağırlıkların toplamı %100 etmelidir.
Kalemin projeye katkısı, ağırlığının tamamlanma yüzdesiyle çarpımıdır.
Projenin toplam ilerlemesi tüm kalemlerin katkılarının toplamıdır; ATGB işlerde hakediş matrahı bu yüzdenin sözleşme bedeliyle çarpımından bulunur.

Dayanak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu (götürü bedel sözleşme)
Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve ATGB tip sözleşme eki ilerleme yüzdeleri (pursantaj) tablosu

Çalışılmış örnek

Sözleşme bedeli 20.000.000 TL olan bir ATGB işinde dört iş grubu olsun: kaba yapı 8.000.000 TL (%40), ince işler 6.000.000 TL (%30), mekanik tesisat 3.600.000 TL (%18), elektrik 2.400.000 TL (%12). Ağırlık toplamı %100.
Dönem sonunda tamamlanma: kaba yapı %100, ince işler %50, mekanik %25, elektrik %0.
Katkılar: 40 × 1,00 = %40 · 30 × 0,50 = %15 · 18 × 0,25 = %4,5 · 12 × 0 = %0.
Toplam ilerleme = 40 + 15 + 4,5 + 0 = %59,5.

Projenin kümülatif ilerlemesi %59,5 bulunur. ATGB hakedişinde kümülatif matrah 20.000.000 × 0,595 = 11.900.000 TL olur; bu tutardan önceki hakedişlerin toplamı düşülerek dönem hakedişi hesaplanır.

Sınırlamalar ve dikkat edilecekler

Pursantaj metraj değildir: metraj fiziki miktarı (m³, m², ton) ölçer, pursantaj parasal ağırlığı gösterir. İkisini karıştırmak hakediş hatalarının sık kaynağıdır.
Ağırlıkların toplamı %100 etmiyorsa tablo hatalıdır; sonuç yanıltıcı olur.
Resmi hakedişte sözleşme eki pursantaj tablosu esastır; bu araçtaki serbest kalem girişi kontrol amaçlıdır.
Teklif birim fiyatlı (TBF) işlerde ödeme metraj × birim fiyat üzerinden yürür; pursantaj bu işlerde yalnızca izleme amaçlı kullanılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Pursantaj nedir?: Pursantaj, bir iş kaleminin toplam sözleşme bedeli içindeki ağırlığını (yüzde payını) ifade eder. Pursantaj tablosu, her kalemin ağırlığı ile tamamlanma oranını çarparak projenin genel ilerleme yüzdesini hesaplamaya yarar.
Pursantaj nasıl hesaplanır?: Her kalemin ağırlığı = (kalem tutarı / toplam sözleşme bedeli) × 100. Kalemin projeye katkısı = ağırlık × tamamlanma yüzdesi / 100. Tüm kalemlerin katkıları toplanarak projenin toplam ilerleme yüzdesi bulunur.
Pursantaj ile metraj arasındaki fark nedir?: Metraj, imalatın fiziki miktarının (m³, m², m, ton, adet) ölçümüdür; pursantaj ise kalemin sözleşme bedeli içindeki parasal ağırlığıdır. TBF hakedişi metraja, ATGB hakedişi pursantaja dayanır.
ATGB hakedişinde pursantaj nasıl kullanılır?: Her hakediş döneminde kalemlerin tamamlanma yüzdeleri pursantaj ağırlıklarıyla çarpılıp toplanır; çıkan kümülatif ilerleme yüzdesi sözleşme bedeliyle çarpılır ve önceki hakedişler düşülerek dönem tutarı bulunur.
Ağırlıkların toplamı neden %100 olmalı?: Pursantaj tablosu sözleşme bedelinin tamamının kalemlere dağıtılmasıdır. Toplam %100'den sapıyorsa bir kalem eksik, fazla veya yanlış tutarla girilmiş demektir; ilerleme yüzdesi ve hakediş matrahı hatalı çıkar.

İlgili Rehberler

Bu araç ve açıklamalar yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya mesleki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat oranları ve uygulamaları zamanla değişebilir. Resmi işlem yapmadan önce güncel mevzuatı kontrol edin ve yetkili bir uzmana (mali müşavir, ilgili idare) danışın.