Fiyat farkı nasıl hesaplanır?

F = An × B × (Pn − 1). An uygulama ayı KDV hariç imalat tutarı, B 0,90 sabit katsayı, Pn ise temel endeks ile uygulama ayı endeksi oranlarından hesaplanan katsayıdır. Mevzuattaki tam Pn yedi katsayılıdır; bu araç tek endeks oranıyla ön hesap verir.

Fiyat farkı her sözleşmede ödenir mi?

Hayır. Yalnızca ihale dokümanı ve sözleşmede fiyat farkı hesaplanacağı öngörülmüşse uygulanır. Sözleşmede hüküm yoksa endeksler ne kadar artarsa artsın fiyat farkı ödenmez.

B katsayısı neden 0,90?

B, Fiyat Farkı Esasları'nda sabitlenmiş katsayıdır ve sözleşmeyle değiştirilemez. Pratikte endeks artışının %10'luk kısmının yükleniciye yansıtılmaması anlamına gelir.

Hangi endeksler kullanılır?

Temel endeks ihalenin (son teklif verme) ayına, güncel endeks uygulama (hakediş) ayına aittir. İşçilik ağırlığı (a) için TÜFE, diğer katsayılar için TÜİK Yİ-ÜFE (2003=100) alt sektör endeksleri kullanılır.

Negatif fiyat farkı olur mu?

Evet. Uygulama ayı endeksi baz endeksin altına düşerse Pn 1'den küçük olur, formül negatif sonuç verir ve fark hakedişten kesilir. Fiyat farkı tek yönlü bir ödeme değil, çift yönlü bir düzeltmedir.

Fiyat Farkı Hesaplama — TÜİK Endeksli, Ücretsiz

Bu araç ne hesaplar?

Fiyat farkı, sözleşme süresince girdi maliyetlerinde (işçilik, çimento, demir-çelik, akaryakıt vb.) yaşanan değişimin hakedişe yansıtılmasını sağlayan düzeltme kalemidir. Kesinti değil, çift yönlü bir düzeltmedir: endeksler yükselirse yükleniciye ödenir, düşerse (Pn < 1) hakedişten kesilir.

Fiyat farkı yalnızca ihale dokümanı ve sözleşmede öngörülmüşse hesaplanır; dayanağı 4734 sayılı Kanuna göre yayımlanan Fiyat Farkı Esasları'dır.

Bu araç, dönem imalat tutarı ile baz ve uygulama ayı endekslerinden tek endeks oranıyla basitleştirilmiş bir ön hesap yapar; sonucu resmi hakediş hesabına girmeden önce büyüklük kontrolü için kullanın.

Formül ve mevzuat dayanağı

F = An × B × (Pn − 1)

An: Uygulama ayında gerçekleşen imalatın sözleşme fiyatlarıyla KDV hariç tutarı (götürü bedelde ilerleme yüzdesi × sözleşme bedeli).
B: 0,90 sabit katsayı. Esaslar'da sabittir, sözleşmeyle değiştirilemez; artışın %10'u yapısal olarak yüklenici üzerinde kalır.
Pn: Fiyat farkı katsayısı. Mevzuattaki tam formülde Pn, ağırlık toplamı 1,00 olan yedi katsayıdan oluşur: a (işçilik, TÜFE ile), b1 (mineral ürünler: çimento, cam, seramik), b2 (demir-çelik), b3 (akaryakıt), b4 (ağaç-kereste), b5 (diğer malzemeler) ve c (makine-ekipman amortismanı) — işçilik dışındakiler TÜİK Yİ-ÜFE (2003=100) alt endeksleriyle hesaplanır.
Bu araçtaki Pn = uygulama ayı endeksi / baz (ihale ayı) endeksi şeklinde tek orandır; tüm ağırlığın tek endekste toplandığı basitleştirilmiş bir ön hesaptır.

Dayanak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar (2013/5217 sayılı BKK) md.5-6
10132 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 30.07.2025; formül ve B katsayısı değişmedi)
TÜİK Yİ-ÜFE (2003=100) alt sektör endeksleri; işçilik için TÜFE

Çalışılmış örnek

Uygulama ayı imalat tutarı An = 1.000.000 TL (KDV hariç) olsun.
Baz (ihale ayı) endeksi 2.850,00; uygulama ayı endeksi 3.150,00 ise Pn = 3.150,00 / 2.850,00 = 1,1053.
F = 1.000.000 × 0,90 × (1,1053 − 1) = 1.000.000 × 0,90 × 0,1053 ≈ 94.736,84 TL.

Bu dönem için yaklaşık 94.736,84 TL fiyat farkı yükleniciye ödenir; brüt istihkaka eklenir ve KDV bu toplam üzerinden hesaplanır. Endeks düşseydi (Pn < 1) fark negatif çıkar ve hakedişten kesilirdi.

Sınırlamalar ve dikkat edilecekler

Bu araç tek endeks oranıyla basitleştirilmiş ön hesap yapar; resmi hakedişte yedi katsayılı Pn formülünün eksiksiz uygulanması zorunludur.
Fiyat farkı yalnızca sözleşmede öngörülmüşse ve TL cinsi sözleşmelerde hesaplanır.
Fiyat farkı brüt istihkaka KDV'den önce eklenir; damga vergisi ve stopaj, fiyat farkı dahil KDV hariç tutar üzerinden kesilir.
İş programına yüklenici kusuruyla uyulmadığında, program ayı ile fiili ay endeksinin düşük olanı esas alınır (Esaslar md.7).
Avans verilen işlerde Pn 1'in üzerindeyse mahsup edilmemiş avans An'den düşülür (Esaslar md.6).

Sıkça Sorulan Sorular

Fiyat farkı nasıl hesaplanır?: F = An × B × (Pn − 1). An uygulama ayı KDV hariç imalat tutarı, B 0,90 sabit katsayı, Pn ise temel endeks ile uygulama ayı endeksi oranlarından hesaplanan katsayıdır. Mevzuattaki tam Pn yedi katsayılıdır; bu araç tek endeks oranıyla ön hesap verir.
Fiyat farkı her sözleşmede ödenir mi?: Hayır. Yalnızca ihale dokümanı ve sözleşmede fiyat farkı hesaplanacağı öngörülmüşse uygulanır. Sözleşmede hüküm yoksa endeksler ne kadar artarsa artsın fiyat farkı ödenmez.
B katsayısı neden 0,90?: B, Fiyat Farkı Esasları'nda sabitlenmiş katsayıdır ve sözleşmeyle değiştirilemez. Pratikte endeks artışının %10'luk kısmının yükleniciye yansıtılmaması anlamına gelir.
Hangi endeksler kullanılır?: Temel endeks ihalenin (son teklif verme) ayına, güncel endeks uygulama (hakediş) ayına aittir. İşçilik ağırlığı (a) için TÜFE, diğer katsayılar için TÜİK Yİ-ÜFE (2003=100) alt sektör endeksleri kullanılır.
Negatif fiyat farkı olur mu?: Evet. Uygulama ayı endeksi baz endeksin altına düşerse Pn 1'den küçük olur, formül negatif sonuç verir ve fark hakedişten kesilir. Fiyat farkı tek yönlü bir ödeme değil, çift yönlü bir düzeltmedir.

İlgili Rehberler

Bu araç ve açıklamalar yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya mesleki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat oranları ve uygulamaları zamanla değişebilir. Resmi işlem yapmadan önce güncel mevzuatı kontrol edin ve yetkili bir uzmana (mali müşavir, ilgili idare) danışın.