Fiyat farkı nasıl hesaplanır?

F = An × B × (Pn − 1). An uygulama ayı KDV hariç imalat tutarı, B 0,90 sabit katsayı, Pn ise sekiz sabit katsayının (a, b1–b6, c) kendi güncel/temel endeks oranlarıyla çarpılıp toplanmasıyla bulunan katsayıdır.

Fiyat farkı her sözleşmede ödenir mi?

Hayır. İhale dokümanı ve sözleşmede fiyat farkı hesaplanacağı öngörülmüşse uygulanır; ancak sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan işlerde bu hükmün konulması zorunludur. Mücbir sebep veya idareden kaynaklanan süre uzatımında sözleşmede hüküm olmasa da fiyat farkı hesaplanır (Esaslar md.9).

B katsayısı neden 0,90?

B, Fiyat Farkı Esasları'nda sabitlenmiş katsayıdır ve sözleşmeyle değiştirilemez. Pratikte endeks artışının %10'luk kısmının yükleniciye yansıtılmaması anlamına gelir.

Hangi endeksler kullanılır?

Temel endeks ihale tarihinin bulunduğu aya, güncel endeks uygulama ayına (iş programına göre işin yapılması gereken aya) aittir. İşçilik (a) için TÜFE, akaryakıt (b3) için EPDK ortalama satış fiyatı, diğer katsayılar için TÜİK Yİ-ÜFE (2003=100) alt endeksleri kullanılır.

Negatif fiyat farkı olur mu?

Evet. Uygulama ayı endeksi baz endeksin altına düşerse Pn 1'den küçük olur, formül negatif sonuç verir ve fark hakedişten kesilir. Fiyat farkı tek yönlü bir ödeme değil, çift yönlü bir düzeltmedir.

Fiyat Farkı Hesaplama — TÜİK Endeksli, Ücretsiz

Bu araç ne hesaplar?

Fiyat farkı, sözleşme süresince girdi maliyetlerinde (işçilik, çimento, demir-çelik, akaryakıt vb.) yaşanan değişimin hakedişe yansıtılmasını sağlayan düzeltme kalemidir. Kesinti değil, çift yönlü bir düzeltmedir: endeksler yükselirse yükleniciye ödenir, düşerse (Pn < 1) hakedişten kesilir.

Fiyat farkı ihale dokümanı ve sözleşmede öngörülmüşse hesaplanır; süresi 365 takvim gününü aşan yapım işlerinde bu hükmün konulması zorunludur (Esaslar md.6/1). Mücbir sebep veya idareden kaynaklanan süre uzatımlarında sözleşmede hüküm olmasa da Esaslar md.9'a göre fiyat farkı hesaplanır.

Bu araç, Esaslar md.5'teki sekiz bileşenli Pn formülünü uygular: ihale dokümanındaki sabit katsayıları (a, b1–b6, c), ihale ayına ait temel endeksleri ve uygulama ayına ait güncel endeksleri girersiniz; araç Pn'yi ve fiyat farkını hesaplar.

Formül ve mevzuat dayanağı

F = An × B × (Pn − 1)

An: Uygulama ayında gerçekleşen imalatın sözleşme fiyatlarıyla KDV hariç tutarı (götürü bedelde ilerleme yüzdesi × sözleşme bedeli).
B: 0,90 sabit katsayı. Esaslar'da sabittir, sözleşmeyle değiştirilemez; artışın %10'u yapısal olarak yüklenici üzerinde kalır.
Pn: Fiyat farkı katsayısı. Pn = a(İn/İo) + b1(Çn/Ço) + b2(Dn/Do) + b3(AYn/AYo) + b4(Yn/Yo) + b5(Kn/Ko) + b6(Gn/Go) + c(Mn/Mo). Sekiz sabit katsayının toplamı 1,00'dır: a işçilik (TÜFE), b1 metalik olmayan mineral ürünler, b2 demir-çelik, b3 akaryakıt (EPDK satış fiyatı), b4 diğer katı/sıvı yakıtlar, b5 ağaç ve mantar ürünleri, b6 diğer malzemeler, c makine-ekipman amortismanı (Yİ-ÜFE 2003=100 alt endeksleri).
Temel endeks ihale tarihinin bulunduğu aya, güncel endeks uygulama ayına (iş programına göre işin yapılması gereken aya) aittir. Avans verilen işlerde o hakedişte mahsup edilen avans An'den düşülür; Pn 1'den küçükse düşülmez.

Dayanak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar (2013/5217 sayılı BKK) md.4-6
2022/5202 ve 10132 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları (sekiz bileşenli Pn; formül ve B katsayısı 10132 ile değişmedi)
TÜİK Yİ-ÜFE (2003=100) alt endeksleri; işçilik için TÜFE; akaryakıt için EPDK satış fiyatı

Çalışılmış örnek

Uygulama ayı imalat tutarı An = 1.000.000 TL (KDV hariç), avans yok.
Sözleşmede tek bileşen olsun (katsayı 1,00): temel endeks 2.850,00, güncel endeks 3.150,00 → Pn = 3.150,00 / 2.850,00 = 1,105263.
F = 1.000.000 × 0,90 × (1,105263 − 1) = 94.736,84 TL.

Bu dönem için yaklaşık 94.736,84 TL fiyat farkı yükleniciye ödenir; brüt istihkaka eklenir ve KDV bu toplam üzerinden hesaplanır. Endeks düşseydi (Pn < 1) fark negatif çıkar ve hakedişten kesilirdi.

Sınırlamalar ve dikkat edilecekler

Sabit katsayılar ve her katsayının hangi endeksle hesaplanacağı ihale dokümanında belirtilir; araç bunları sizin girdiğiniz şekliyle uygular.
Fiyat farkı TL cinsi sözleşmelerde hesaplanır; yabancı para veya kur farkıyla ödenen işlerde Esaslar uygulanmaz.
Fiyat farkı brüt istihkaka KDV'den önce eklenir; damga vergisi ve stopaj, fiyat farkı dahil KDV hariç tutar üzerinden kesilir.
İş programına yüklenici kusuruyla uyulmadığında, program ayı ile fiili ay endeksinin düşük olanı esas alınır (Esaslar md.7).
Avans verilen işlerde o hakedişte mahsup edilen avans An'den düşülür; Pn 1'den küçükse düşülmez (Esaslar md.6/6).

Sıkça Sorulan Sorular

Fiyat farkı nasıl hesaplanır?: F = An × B × (Pn − 1). An uygulama ayı KDV hariç imalat tutarı, B 0,90 sabit katsayı, Pn ise sekiz sabit katsayının (a, b1–b6, c) kendi güncel/temel endeks oranlarıyla çarpılıp toplanmasıyla bulunan katsayıdır.
Fiyat farkı her sözleşmede ödenir mi?: Hayır. İhale dokümanı ve sözleşmede fiyat farkı hesaplanacağı öngörülmüşse uygulanır; ancak sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan işlerde bu hükmün konulması zorunludur. Mücbir sebep veya idareden kaynaklanan süre uzatımında sözleşmede hüküm olmasa da fiyat farkı hesaplanır (Esaslar md.9).
B katsayısı neden 0,90?: B, Fiyat Farkı Esasları'nda sabitlenmiş katsayıdır ve sözleşmeyle değiştirilemez. Pratikte endeks artışının %10'luk kısmının yükleniciye yansıtılmaması anlamına gelir.
Hangi endeksler kullanılır?: Temel endeks ihale tarihinin bulunduğu aya, güncel endeks uygulama ayına (iş programına göre işin yapılması gereken aya) aittir. İşçilik (a) için TÜFE, akaryakıt (b3) için EPDK ortalama satış fiyatı, diğer katsayılar için TÜİK Yİ-ÜFE (2003=100) alt endeksleri kullanılır.
Negatif fiyat farkı olur mu?: Evet. Uygulama ayı endeksi baz endeksin altına düşerse Pn 1'den küçük olur, formül negatif sonuç verir ve fark hakedişten kesilir. Fiyat farkı tek yönlü bir ödeme değil, çift yönlü bir düzeltmedir.

İlgili Rehberler

Bu araç ve açıklamalar yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya mesleki danışmanlık yerine geçmez. Mevzuat oranları ve uygulamaları zamanla değişebilir. Resmi işlem yapmadan önce güncel mevzuatı kontrol edin ve yetkili bir uzmana (mali müşavir, ilgili idare) danışın.